Omurilik tümörleri, omurilik dokusu içinde veya omuriliği çevreleyen zar ve yapılarda kontrolsüz hücre çoğalması sonucu oluşan kitlelerdir. Bu tümörler iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olabilir. Her iki durumda da sinir dokusuna baskı yaparak ciddi nörolojik belirtilere yol açabileceğinden, erken dönemde tanı ve tedavi planlaması büyük önem taşır.
Omurilik Tümörü Nedir?
Omurilik, beyin ile vücut arasındaki sinyalleri taşıyan en önemli yapıdır. Bu bölgede gelişen tümörler, sinir iletimini etkileyerek hareket, his ve reflekslerde bozulmaya neden olabilir. Tümörün konumuna göre bel, boyun veya sırt bölgesinde farklı belirtiler gözlenebilir.
Omurilik tümörleri genellikle üç grupta değerlendirilir: intramedüller (omurilik içinde), intradural ekstramedüller (zar içinde ama omuriliğin dışında) ve ekstradural (zar dışında, genellikle kemik yapılar içinde) tümörler.
Omurilik Tümörü Belirtileri
Omurilik tümörleri, büyüme hızına ve bulunduğu yere bağlı olarak farklı şikayetlerle kendini gösterebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Sırt, bel veya boyun bölgesinde sürekli ağrı
- Kol veya bacaklarda güçsüzlük, uyuşma
- Yürüme zorluğu veya denge bozukluğu
- İdrar ya da dışkı kontrolünde sorunlar
- Kas spazmları veya refleks değişiklikleri
Bu belirtiler omurilikte bası oluşturabilecek birçok farklı durumla karışabileceği için, kesin tanı yalnızca uzman muayenesi ve görüntüleme yöntemleriyle konulabilir.
Omurilik Tümörü Tanısı Nasıl Konur?
Tanı sürecinde öncelikle hastanın şikayetleri detaylı biçimde dinlenir ve nörolojik muayene yapılır. Ardından manyetik rezonans görüntüleme (MR), omurilik tümörlerinin değerlendirilmesinde en sık kullanılan yöntemdir. Bazı durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) veya biyopsi gibi ek testler gerekebilir. Her hastada tanı süreci, tümörün özelliklerine ve hastanın genel durumuna göre farklı planlanır.
Omurilik Tümörü Tedavi Seçenekleri
Omurilik tümörlerinde tedavi yaklaşımı, tümörün tipi, konumu, büyüklüğü ve sinir dokusuna olan etkisine göre belirlenir.
Cerrahi tedavi, baskının ortadan kaldırılması veya tümörün çıkarılması amacıyla en sık tercih edilen yöntemdir. Bazı hastalarda tümörün tamamı güvenli şekilde çıkarılabilirken, bazı durumlarda yalnızca kitle etkisini azaltmak hedeflenebilir.
İyi huylu olabilecek lezyonlarda takip de bir seçenek olabilir. Bu yöntemde beyin ve sinir cerrahi uzmanı ile ilişki içinde çok yakın hasta takibi gerekir.
Cerrahiye ek olarak radyoterapi veya kemoterapi uygulanması gerekebilir. Tedavi planı, beyin ve sinir cerrahı ile onkoloji uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle kişiye özel hazırlanır.
Omurilik Tümörü Tedavi Sonrası ve Takip Süreci
Tedavi sonrası dönemde düzenli kontroller, nüks riskinin takibi ve hastanın yaşam kalitesinin korunması açısından önemlidir. Fizik tedavi ve rehabilitasyon desteği de omurilik fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olabilir.
Omurilik Tümörü için Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Sırt veya bel ağrısına eşlik eden kol ya da bacaklarda güçsüzlük, uyuşma veya yürüme zorluğu fark edildiğinde, bir beyin ve sinir cerrahına başvurmak gerekir. Erken tanı, sinir hasarının önlenmesi ve tedavi başarısı açısından kritik rol oynar.
