Skafosefali tanısı konan ailelerin bana sorduğu ilk soru neredeyse hep aynı oluyor: ‘Açık ameliyat mı gerekecek, yoksa endoskopik strip kraniektomi ameliyatı mı uygulanacak?’ Yani kapalı ameliyat mı?
Bu yazıda, özellikle erken teşhis edilen bebeklerde benim de öncelikli tercihim olan bu yöntemi, sürecin nasıl işlediğini ve neden tercih ettiğimi anlatıyorum. Skafosefali, kraniosinostozun en sık görülen türüdür.
Endoskopik Strip Kraniektomi Ameliyatı Nedir?
Endoskopik strip kraniektomi, kafatasındaki erken kapanmış sagital sütürün küçük kesiler ve bir kamera (endoskop) yardımıyla açılması esasına dayanır. Bu yöntem:
- daha küçük kesiler,
- daha az kan kaybı,
- daha kısa hastane yatışı
gibi avantajlar sunar. Açık ameliyata kıyasla çok daha hafif bir cerrahi deneyimdir. Küçük bebekler için bu oldukça önemli bir faktör.
Neden Endoskopik Yöntemi Tercih Ediyorum?
Kliniğimde, 2–3 aylık bebeklerde bu yöntemi öncelikli olarak öneriyorum. Bunun birkaç net nedeni var:
- Daha kısa ameliyat süresi ve daha az kanama
- Hastanede kalış süresi çok kısa — çoğu bebek 1–2 gün içinde taburcu oluyor
- Hızlı iyileşme — bebek birkaç gün içinde eski haline dönüyor
- Kozmetik sonuçlar çok başarılı
- Kafatası, kask yardımıyla kendi doğal büyüme potansiyeliyle şekilleniyor
- Bazı serilerde açık cerrahiden bile daha iyi sonuçlar bildiriliyor
Nitekim yakın tarihli bir sistematik derleme ve meta-analiz, endoskopik yöntemin açık cerrahiye kıyasla daha az kan kaybı, daha kısa hastane yatışı, daha kısa ameliyat süresi ve daha az komplikasyon oranı sunduğunu, kafatası şeklindeki düzelmenin ise her iki yöntemde de benzer olduğunu ortaya koyuyor.
Bu yöntemin en kritik noktası erken teşhis. Kafatasının büyüme potansiyelinden faydalanabilmek için ameliyatın ilk aylarda yapılması gerekiyor. Bebeklerin kafasının en hızlı büyüdüğü dönem ilk aylar. Altı aydan sonra bu büyüme hızı oldukça yavaşlamış oluyor. O nedenle ben 3 aya kadar, maksimum 3,5 aya kadar bu ameliyatın yapılması gerektiğini düşünüyorum. Bu pencere kaçırılırsa, açık cerrahi daha uygun bir seçenek haline gelebiliyor.
Ameliyat Sonrası Kask Süreci
Endoskopik ameliyatın ayrılmaz bir parçası, ameliyattan yaklaşık 1 hafta sonra başlayan kask tedavisidir. Kask, kafatasının büyürken doğru yönde şekillenmesine rehberlik eder.
Genel olarak:
- Kask günde 23 saat takılır
- Toplam süreç 6–12 ay arasında değişir
- Düzenli kontrollerle kafatasının şekli takip edilir
Aileler için kask süreci bazen ameliyattan daha yorucu gelebiliyor; ancak bu dönem geçici ve sonuçlar çoğu zaman son derece tatmin edici oluyor.
Bebekler de açıkçası yaklaşık 1 hafta içerisinde kask kullanmaya alışıyorlar. Enteresan ama, kaskı çıkarılınca bebeklerinin huysuzlandığını belirten pek çok hasta ailem olmuştur.
Bu Ameliyatı Kimlere Öneriyorum?
Sagital sütür kraniosinostozu erken teşhis edilen (idealde 2–3 aylık), genel sağlık durumu ameliyata uygun olan bebeklerde endoskopik yöntemi öncelikli olarak öneriyorum. Unutmamak gerekir ki her vaka farklıdır; tanı konduğunda detaylı bir değerlendirme ile en doğru yöntemi birlikte belirlemek en önemlisidir.
Sagital sütür dışındaki sütürlerde (örneğin metopik sütürde görülen trigonosefali) farklı cerrahi yaklaşımlar gerekebileceğini de belirtmek isterim.
Skafosefali ve tedavi seçenekleri hakkında daha geniş bilgi için ana yazımı da inceleyebilirsiniz.
Kişisel Notum
Endoskopik strip kraniektomi ameliyatını, yani kapalı ameliyatı, gerçekten seviyorum.Ben bu ameliyatı gerçekten seviyorum. Erken teşhis edilen bebeklerde hem cerrahi sürecin hafifliği hem de iyileşmenin hızına tanık olmak beni her zaman mutlu ediyor. Açık ameliyata göre avantajları belirgin ve doğru hastada sonuçlar çok yüz güldürücü.
Sorularınız için iletişime geçebilirsiniz.
💬 WhatsApp: +90 531 460 7738
📧 mustafa.sakar@memorial.com.tr
📍 Memorial Göztepe Hospital, Ataşehir / Istanbul
